هى استعلام ما فى الماء من امثال مكعب الشبر و أبعاضه ليعلم انه هل بلغ الكرّ ام لا ؟ و المراد بمكعب الشبر مجسم مائى تحيط به ستة مربعات متساوية طول كل واحد من اضلاعها شبر ، فمعنى قولهم : « الكر ما بلغ تكسيره اثنين و اربعين شبرا و سبعة أثمان شبر » انه ما اشتمل على اثنين و اربعين مجسما مائيا كل منهما مكعب الشبر ، و مجسم آخر هو سبعة أثمان مكعب . « 1 » و چون صاحب غنيه فرموده است : « الاجماع عليه » . در حديث اسماعيل جابر احتمال سقوط كلمه « نصف » مىرود ولى در حديث ثورى و ابو بصير احتمال زيادت آن نمىرود . بعضى در حديث ابو بصير « فى الارض » را به « فى العرض » تبديل كرده است كه تحريف است و ظاهرا اين تبديل را از روايت ثورى كه « فى ثلاثة أشبار و نصف عرضها » روا داشته است و حال اين‌كه فى الارض به معنى فى العمق است ، چون روايت ابو بصير كه فرمود : فى عمقه فى الارض . بعضى از روايات كه هر سه بعد را حائز است مؤيد اصل مذكور است . اين مطلب اهل خبرت و درايت را حجّتى بالغ است و اين رساله به تحقيق آن متفرد است . الحمد للّه رب العالمين حسن حسن زادهء آملى

--> ( 1 ) . صفحه 109 ، ط 1 ، چاپ سنگى .